بىترديد عقيده به تثليث ، نخست در آيين مسيح نبوده و همهء مطالعات تاريخى اين معنى را تأييد مىكند و نشان مىدهد كه اين موضوع بعداً به عقايد مسيحيان اضافه شده است . آيا پولس نخستين كسى بود كه اين عقيده را ابراز كرد يا بعد از او اين عقيده اظهار شد ، محلّ گفت‌وگوست . دائرة المعارف لاروس در اين باره مىنويسد : « اگرچه عقيده به تثليث در كتب عهد جديد و اعمال رسولان و همچنين در ميان شاگردان نزديك آنها نبوده ، ولى كليساى كاتوليك و مذهب پروتستان روى تقليد معتقدند كه عقيدهء مزبور هميشه و در تمام زمان‌ها مورد قبول مسيحيان بوده است ، علىرغم مدارك تاريخى كه به ما نشان مىدهد چگونه اين عقيده پيدا شد و نمو كرد و سپس در كليسا وارد گرديد . تنها چيزى كه در اين قسمت ديده مىشود اين است كه هنگام انجام دادن مراسم غسل تعميد ، نامى از « اب ، ابن ، روح‌القدس » مىبرند ولى بعداً خواهيم گفت كه معناى اصلى اين كلمات با آنچه امروز مسيحيان از آن مىفهمند تفاوت بسيار دارد . مسلّماً شاگردان نخستين مسيح كه از نزديك او را شناخته بودند و سخنان وى را شنيده بودند ، بسيار از اين عقيده كه « مسيح يكى از اركان سه‌گانه تشكيل‌دهنده ذات آفريدگار است » دور بوده‌اند و ( مثلًا ) پطرس حوارى معروف ، مسيح را جز مردى كه از طرف خداوند به او وحى فرستاده مىشد نمىدانست . ولى پولس با